వ్యవసాయంలో రసాయన ఎరువుల వాడకం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, పచ్చిరొట్ట ఎరువులు నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంతో పాటు సాగు ఖర్చులను తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. పంటల అవసరాలకు అనుగుణంగా వీటిని వినియోగించడం ద్వారా యూరియా వంటి నత్రజని ఎరువులపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు.
పచ్చిరొట్ట ఎరువులు అంటే పొలంలోనే కొన్ని ప్రత్యేక మొక్కలను పెంచి, అవి పూత దశకు వచ్చే సమయంలో నేలలో కలియదున్నడం ద్వారా తయారయ్యే సహజ ఎరువులు. వీటి ఆకులు, కాండాలు కుళ్లి నేలలో సేంద్రియ పదార్థాన్ని పెంచుతాయి. దీనివల్ల నేలలో పోషకాల లభ్యత, నీటిని నిల్వ చేసుకునే సామర్థ్యం మెరుగుపడతాయి.
జనుము, జీలుగ, పిల్లిపెసర, అలసంద వంటి పంటలను పచ్చిరొట్ట ఎరువుల కోసం సాగు చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా పప్పుజాతి మొక్కల వేర్లలో ఉండే సూక్ష్మజీవులు వాతావరణంలోని నత్రజనిని నేలలో స్థిరీకరించేందుకు తోడ్పడతాయి.
పచ్చిరొట్ట ఎరువులతో పాటు ఇతర పద్ధతుల్లోనూ యూరియా వినియోగాన్ని తగ్గించవచ్చని వ్యవసాయ పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే 25 శాతం తగ్గింపు అన్నది అన్ని పంటలకు, అన్ని నేలలకు ఒకే విధంగా వర్తించదు. ఉదాహరణకు, సల్ఫర్తో పూతపూసిన యూరియా (సల్ఫర్ కోటెడ్ యూరియా)పై భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి () అధ్యయనం ప్రకారం సాధారణ యూరియాతో పోలిస్తే దాని వినియోగాన్ని సుమారు 25 శాతం తగ్గించే అవకాశం ఉంది. ఇది పచ్చిరొట్ట ఎరువు పద్ధతికి భిన్నమైన సాంకేతికత.
పచ్చిరొట్ట ఎరువుల వల్ల ప్రయోజనాలు
నేల సారవంతం పెరుగుతుంది: మొక్కల అవశేషాలు కుళ్లి సేంద్రియ పదార్థాన్ని పెంచుతాయి. నత్రజని లభ్యత: పప్పుజాతి పచ్చిరొట్ట పంటలు నేలలో నత్రజని స్థిరీకరణకు సహాయపడతాయి. నీటి నిల్వ సామర్థ్యం: నేలలో సేంద్రియ పదార్థం పెరగడం వల్ల తేమ నిల్వ మెరుగుపడుతుంది. నేల నిర్మాణం మెరుగుదల: నేల గుల్లగా మారి వేర్లు విస్తరించేందుకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. కలుపు నియంత్రణ: పచ్చిరొట్ట పంటలు నేలను కప్పి ఉంచడం వల్ల కొన్ని రకాల కలుపు మొక్కల పెరుగుదల తగ్గుతుంది. సాగు ఖర్చుల తగ్గింపు: నేలలో పోషకాల లభ్యత మెరుగుపడితే రసాయన ఎరువుల అవసరం కొంత మేర తగ్గవచ్చు.
పచ్చిరొట్ట పంటలను ఎలా సాగు చేయాలి
ప్రధాన పంట వేయడానికి ముందు పొలంలో అనువైన పచ్చిరొట్ట విత్తనాలను చల్లాలి. స్థానిక నేల, వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటను ఎంపిక చేసుకోవాలి. పంట పూత దశకు చేరే సమయంలో నేలలో కలియదున్నాలి. మొక్కల అవశేషాలు కుళ్లేందుకు తగిన సమయం ఇవ్వాలి. ఆ తర్వాత ప్రధాన పంట సాగు చేపట్టాలి. పచ్చిరొట్ట పంటల రకం, నేల స్వభావం, వాతావరణం ఆధారంగా సాగు సమయం మారుతుంది. అందువల్ల స్థానిక వ్యవసాయ అధికారుల సూచనలు తీసుకోవడం మంచిది.
అవసరానికి మించి యూరియా వాడటం వల్ల నేలలో పోషకాల సమతుల్యత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. జింక్, సల్ఫర్, ఐరన్ వంటి ఇతర పోషకాల లోపాలు ఏర్పడవచ్చు. ఎరువులు అధికంగా వేయడం వల్ల ఖర్చులు పెరగడమే కాకుండా, పోషకాలు నీటిలో కలసి వృథా అయ్యే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.
ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం
రసాయన ఎరువుల వినియోగాన్ని తగ్గించి ప్రత్యామ్నాయ పోషక వనరులను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పీఎం-ప్రణామ్ పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది. సేంద్రియ, జీవ, నానో ఎరువుల వినియోగం, సహజ వ్యవసాయం, సమగ్ర పోషక యాజమాన్య పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యాల్లో భాగం.
