కాకతీయుల కాలం నాటిదని ప్రసిద్ధి చెందిన మణుగూరు నీలకంఠేశ్వరాలయం, దేశంలోనే రెండో ద్విలింగ దర్శనం ఇచ్చే ఆలయంగా భక్తుల విశ్వాసాలను చూరగొంటోంది. మహాశివరాత్రి, కార్తీక మాసాల్లో వేలాది మంది భక్తులు ఇక్కడ ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.
మణుగూరులోని నీలకంఠేశ్వరాలయం, తనను భక్తితో పూజించే భక్తుల కోరికలను తీర్చే కొంగుబంగారంగా విలసిల్లుతోంది. ఈ ఆలయం కాకతీయుల కాలం నాటిదని చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి. దేశంలోనే రెండో ద్విలింగ దర్శనం ఇచ్చే ప్రత్యేకత ఈ ఆలయానికే దక్కుతుంది. పాతాల లింగేశ్వరుడిగా కొలిచే నీలకంఠేశ్వరుడిని దర్శించుకోవడానికి ఏటా వేలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.
ఆలయ ప్రధాన ఆకర్షణ ఇక్కడి ద్విలింగ దర్శనం. పాతాల లింగేశ్వరుడు స్థూపాకారంలో, నీలకంఠేశ్వరుడు బాణాకారంలో దర్శనమిస్తారు. పాతాలంలోని లింగేశ్వరుడికి చేసే పూజలు, రాగి తీగ ద్వారా అనుసంధానం చేయబడిన పై శివలింగానికి చేరుతాయని, తద్వారా నేరుగా శివుడిని పూజించిన పుణ్యం లభిస్తుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. దేశంలో మొదటి ద్విలింగ ఆలయం ఉజ్జయిని మహంకాళీ ఆలయమని, రెండోది మణుగూరులో ఉందని చెబుతారు.
ప్రతి సంవత్సరం మహాశివరాత్రి సందర్భంగా, ఉమ్మడి ఖమ్మం జిల్లాతో పాటు వరంగల్, జనగాం జిల్లాల నుంచి, అలాగే విదేశాలకు వలస వెళ్లిన భక్తులు కూడా తమ ఇలవేల్పు అయిన నీలకంఠేశ్వరుడిని దర్శించుకోవడానికి వస్తుంటారు. కార్తీక మాసంలో కూడా ఆలయం భక్తులతో కిటకిటలాడుతుంది.
పురాణాల ప్రకారం, ఈ ఆలయం అనేక చారిత్రక గాథలకు, అతీత శక్తులకు నిలయంగా ఉంది. మొగలాయిల దాడుల్లో ఆలయం ధ్వంసమైనా, దాని ప్రాశస్త్యం తగ్గలేదని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. వర్షాలు కురవని సమయంలో సహస్ర ఘట్టాభిషేకం చేస్తే స్వామి అనుగ్రహంతో వర్షాలు కురుస్తాయని నమ్మకం. ఈ మహాశివరాత్రికి భక్తుల సౌకర్యార్థం ఆలయ కమిటీ విస్తృత ఏర్పాట్లు చేపట్టింది.
