ఐడీబీఐ బ్యాంకులో కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎల్ఐసీల వాటాను కెనడాకు చెందిన ఫెయిర్ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ హోల్డింగ్స్ అనుబంధ సంస్థకు విక్రయించేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆర్థిక వ్యవహారాల కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. ఈ లావాదేవీ విలువ సుమారు రూ.52,878 కోట్లుగా ఉంది. ఈ ఒప్పందం పూర్తయితే, భారత ఆర్థిక రంగంలో ఇప్పటివరకు జరిగిన అతిపెద్ద విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్లో ఇది ఒకటిగా నిలుస్తుంది.
భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో ఒక కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఐడీబీఐ బ్యాంకులో కేంద్ర ప్రభుత్వం, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ (ఎల్ఐసీ) కలిగి ఉన్న 60.72 శాతం వాటాను కెనడాకు చెందిన ఫెయిర్ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ హోల్డింగ్స్ అనుబంధ సంస్థకు విక్రయించేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆర్థిక వ్యవహారాల కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. ఈ లావాదేవీ విలువ సుమారు రూ.52,878 కోట్లుగా ఉంది. ఒప్పందం పూర్తయితే, భారత ఆర్థిక రంగంలో ఇప్పటివరకు జరిగిన అతిపెద్ద విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్లో ఇది ఒకటిగా నిలవనుంది.
ప్రభుత్వ, ఎల్ఐసీ వాటా వివరాలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వాటాలోని 30.48 శాతాన్ని, ఎల్ఐసీ తన వాటాలోని 30.24 శాతాన్ని విక్రయించనున్నాయి. ఈ రెండు వాటాల కొనుగోలుకు ఫెయిర్ఫాక్స్ సంస్థ ఒక్కో షేరుకు రూ.81 చొప్పున చెల్లించనుంది. స్వతంత్ర సంస్థలు నిర్ణయించిన ఒక్కో షేరు న్యాయమైన విలువ రూ.75.99 కంటే ఈ ధర ఎక్కువగా ఉంది. ప్రతిపాదిత లావాదేవీ పూర్తయిన తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఐడీబీఐ బ్యాంకులో 15 శాతం, ఎల్ఐసీకి 19 శాతం వాటా మిగులుతుంది. దీంతో బ్యాంకుపై ప్రైవేటు సంస్థల నియంత్రణకు మార్గం సుగమం కానుంది.
ఒప్పందం పూర్తవడానికి అనుమతులు అవసరం
కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం లభించినప్పటికీ, లావాదేవీ వెంటనే పూర్తికాదు. భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు (ఆర్బీఐ), కాంపిటీషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (సీసీఐ)తో పాటు ఇతర సంబంధిత నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులు పొందాల్సి ఉంటుంది. కొత్త పెట్టుబడిదారు ప్రజా వాటాదారులకు బహిరంగ కొనుగోలు ప్రతిపాదనను కూడా ప్రకటించాల్సి రావచ్చు.
ఆర్బీఐ నిబంధనలు, ఫెయిర్ఫాక్స్ భవిష్యత్ ప్రణాళిక
ఆర్బీఐ నిబంధనల ప్రకారం బ్యాంకులో ప్రమోటర్ వాటా చివరికి 26 శాతానికి తగ్గాలి. ఈ నిబంధనను పాటించేందుకు ఫెయిర్ఫాక్స్కు గరిష్ఠంగా 15 సంవత్సరాల గడువు ఇవ్వనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. ప్రస్తుతం కేరళకు చెందిన సీఎస్బీ బ్యాంకులో ఫెయిర్ఫాక్స్కు సుమారు 40 శాతం వాటా ఉంది. కాబట్టి ఐడీబీఐ బ్యాంకు కొనుగోలు పూర్తయిన తర్వాత సీఎస్బీ బ్యాంకును విలీనం చేయడం లేదా అందులోని వాటా నుంచి వైదొలగడం వంటి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
బ్యాంకు యాజమాన్యం మార్పుపై ఉద్యోగులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని ప్రభుత్వం భరోసా ఇచ్చింది. ఈ లావాదేవీ పూర్తయితే ఐడీబీఐ బ్యాంకు నిర్వహణలో ప్రైవేటు పెట్టుబడిదారుకు ప్రధాన పాత్ర లభిస్తుంది. అయితే ఖాతాదారుల సేవలు, ఉద్యోగుల పరిస్థితి, బ్యాంకు భవిష్యత్ వ్యూహాల్లో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయనేది తదుపరి నిర్ణయాలు, నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఈ విక్రయం ద్వారా బ్యాంకింగ్ రంగంలో విదేశీ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడంతో పాటు ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను కొంతమేర తగ్గించాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. గతంలో ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్న ఐడీబీఐ బ్యాంకు పునరుద్ధరణ అనంతరం, తదుపరి వృద్ధికి కొత్త పెట్టుబడిదారుతో ముందుకు వెళ్లడం ఈ ఒప్పందంలోని ప్రధాన లక్ష్యం. ముఖ్యంగా, రూ.52,878 కోట్ల విలువైన ఈ ఒప్పందం భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో ప్రైవేటీకరణకు మరో కీలక మైలురాయి. అయితే, తుది యాజమాన్య మార్పు నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులు, ఇతర నిబంధనలు పూర్తయిన తర్వాతే అమల్లోకి వస్తుంది.
