న్యాయవాది సలహాపైనే ఆధారపడవద్దు: అధికారులకు కర్ణాటక హైకోర్టు కీలక ఆదేశాలు - రాజకీయ ప్రభంజనం

కర్ణాటకలోని కొప్పళ జిల్లా కుష్టగి తాలూకాకు చెందిన సంగమ్మ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై ధార్వాడ్ బెంచ్ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ టి.ఎం. నదాఫ్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. 2019న వెలువరించిన ఉత్తర్వుల్లో సంబంధిత అధికారి జారీ చేసిన ఎండార్స్మెంట్ను హైకోర్టు కొట్టివేసింది.

వివాదం నేపథ్యం

సంగమ్మ గతంలో తన సమస్య పరిష్కారం కోసం హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. 2022న విచారణ జరిపిన ధర్మాసనం ఆమె 2022న సమర్పించిన వినతిపత్రాన్ని పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని సంబంధిత అధికారులను ఆదేశించింది. అయినప్పటికీ ఆదేశాలు అమలు కాలేదని ఆరోపిస్తూ సంగమ్మ కోర్టు ధిక్కరణ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఈ క్రమంలో అధికారులు 2016న ఒక ఎండార్స్మెంట్ జారీ చేసి, కోర్టు ఆదేశాలను అమలు చేసినట్లు తెలిపారు. దీంతో కోర్టు ధిక్కరణ కేసు ముగిసింది. అయితే ఆ ఎండార్స్మెంట్పై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన సంగమ్మ మరోసారి హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.

అధికారుల తీరుపై కోర్టు అసంతృప్తి

విచారణ సందర్భంగా సంబంధిత అధికారి స్వయంగా విషయాన్ని పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోలేదని హైకోర్టు గుర్తించింది. తాలూకా పంచాయతీ ప్యానెల్ న్యాయవాది ఇచ్చిన అభిప్రాయాన్నే ఆధారంగా చేసుకుని ఎండార్స్మెంట్ జారీ చేసినట్లు పేర్కొంది. న్యాయవాది అభిప్రాయం అధికారికి మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడవచ్చని, కానీ అదే నిర్ణయానికి ఏకైక ఆధారం కాకూడదని స్పష్టం చేసింది. సంబంధిత అంశంలోని వాస్తవాలు, చట్టపరమైన పరిస్థితులను పరిశీలించి అధికారి స్వతంత్రంగా నిర్ణయం తీసుకోవాలని తెలిపింది.

కారణాలు వివరించాల్సిన ఆవశ్యకత

కారణాలు వివరించకుండా ఉత్తర్వులు జారీ చేయడం కూడా సమంజసం కాదని పేర్కొంది. ఉత్తర్వులకు కారణాలు ప్రాణమని, అవి లేకపోతే చట్టపరంగా వాటికి విలువ ఉండదని వ్యాఖ్యానించింది. సంబంధిత అధికారి నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించినట్లు భావించిన హైకోర్టు, గతంలో జారీ చేసిన ఎండార్స్మెంట్ను రద్దు చేసింది.

సంగమ్మ వినతిపత్రాన్ని మరో అధికారి పరిశీలించి చట్టప్రకారం నిర్ణయం తీసుకోవాలని జిల్లా పంచాయతీకి ఆదేశించింది. ఈ ప్రక్రియను ఎనిమిది వారాల్లో పూర్తి చేయాలని, నిర్ణయం తీసుకున్న అనంతరం కోర్టుకు నివేదిక సమర్పించాలని స్పష్టం చేసింది. ప్యానెల్ న్యాయవాది సలహా ఆధారంగా కాకుండా సంబంధిత అధికారి స్వతంత్రంగా ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని పేర్కొంది.

అలాగే ప్రభుత్వ అధికారులకు ఈ విషయంపై మార్గదర్శకాలు జారీ చేయాలని సూచిస్తూ కర్ణాటక ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి, గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీరాజ్ శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శికి ఉత్తర్వుల ప్రతులను పంపాలని రిజిస్ట్రీని ఆదేశించింది. ఈ తీర్పు ద్వారా ప్రభుత్వ అధికారులు తమకు అప్పగించిన అధికారాలను స్వయంగా వినియోగించాలని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. న్యాయవాదుల అభిప్రాయాలు నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో సహాయపడతాయే తప్ప, అధికారుల బాధ్యతను భర్తీ చేయలేవని తేల్చిచెప్పింది. పౌరుల వినతులపై స్వతంత్రంగా పరిశీలన జరిపి, తగిన కారణాలతో నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత అధికారులదేనని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తోంది.