భారత్తో వాణిజ్య సంబంధాలు నిలిచిపోవడంతో పాకిస్థాన్ భారీ ఆర్థిక నష్టాన్ని ఎదుర్కొంటున్నట్లు అక్కడి వ్యాపార వర్గాలు వెల్లడించాయి. 2019 పుల్వామా ఉగ్రదాడి తర్వాత నిలిచిపోయిన ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం కారణంగా పాకిస్థాన్కు సుమారు 40 బిలియన్ డాలర్ల నష్టం వాటిల్లినట్లు పాక్-ఇండియా బిజినెస్ కౌన్సిల్ ఛైర్మన్ నూర్ మహమ్మద్ ఖసూరి తెలిపారు.
పుల్వామా ఉగ్రదాడి, ఆ తర్వాత ఇరు దేశాల మధ్య పెరిగిన ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం నిలిచిపోయింది. అప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు పాకిస్థాన్కు సుమారు 40 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు 11 లక్షల కోట్ల పాకిస్థానీ రూపాయలు) నష్టం వాటిల్లినట్లు పాక్-ఇండియా బిజినెస్ కౌన్సిల్ ఛైర్మన్ నూర్ మహమ్మద్ ఖసూరి వెల్లడించారు.
వాణిజ్య పునరుద్ధరణకు డిమాండ్
భారత్తో వాణిజ్య సంబంధాలను తిరిగి ప్రారంభించాలని పాకిస్థాన్ వ్యాపార వర్గాలు తమ ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నాయి. భారత్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే ముడిసరుకు, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు అందుబాటులో లేకపోవడంతో ఇతర దేశాలపై ఆధారపడాల్సి వస్తోందని, ఇది రవాణా ఖర్చులు పెంచడంతో పాటు సరుకుల రాకలో జాప్యానికి కారణమవుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
ఔషధ, వస్త్ర రంగాలపై ప్రభావం
భారత్తో వాణిజ్యం తిరిగి ప్రారంభమైతే పాకిస్థాన్ ఔషధ రంగానికి ఏటా 2 నుంచి 3 బిలియన్ డాలర్ల వరకు ఆదా అయ్యే అవకాశం ఉందని ఖసూరి పేర్కొన్నారు. ఔషధాల తయారీకి అవసరమైన ముడిసరుకును భారత్ నుంచి తక్కువ ఖర్చుతో దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉండేదని, ప్రస్తుతం ప్రత్యామ్నాయ దేశాల నుంచి సేకరించడం వల్ల ఉత్పత్తి వ్యయం, రవాణా భారం పెరుగుతోందని వివరించారు. పాకిస్థాన్ వస్త్ర పరిశ్రమ కూడా వాణిజ్య నిలిపివేత ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటోందని, దేశీయంగా పత్తి ఉత్పత్తి తగ్గడంతో బ్రెజిల్, ఈజిప్ట్, చైనా, అమెరికా వంటి దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోందని, దీనివల్ల వస్త్ర మిల్లులపై సుమారు 5 బిలియన్ డాలర్ల అదనపు వ్యయం పడినట్లు అంచనా వేశారు.
ఇతర రంగాలపై ప్రభావం, రవాణా ఖర్చులు
భారత్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం చక్కెర, ఎరువులు, సిమెంట్, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఇనుము, ఉక్కు, కూరగాయలు, భారీ యంత్రాలను ఇతర దేశాల నుంచి తెప్పించుకుంటోంది. భౌగోళికంగా భారత్ సమీపంలో ఉండటంతో రవాణా ఖర్చులు తగ్గడమే కాకుండా సరుకులు త్వరగా చేరే అవకాశం ఉంటుందని వ్యాపార ప్రతినిధులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా భారత చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు పాకిస్థాన్కు సమీపంలో ఉండటంతో పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల దిగుమతి తక్కువ ఖర్చుతో, వేగంగా జరిగే అవకాశం ఉందని ఖసూరి అభిప్రాయపడ్డారు. వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల సరఫరా పునరుద్ధరణతో పాకిస్థాన్ తయారీ రంగాల ఉత్పత్తి వ్యయాలు కూడా తగ్గవచ్చని పేర్కొన్నారు.
భారత్తో వాణిజ్య సంబంధాలను పునరుద్ధరిస్తే ఇరు దేశాల వ్యాపార వర్గాలకు ప్రయోజనం కలుగుతుందని పాక్-ఇండియా బిజినెస్ కౌన్సిల్ అభిప్రాయపడింది. పెట్టుబడులు, పర్యాటకం, ప్రాంతీయ సహకారానికి కూడా అవకాశాలు పెరుగుతాయని తెలిపింది. అయితే వాణిజ్యాన్ని తిరిగి ప్రారంభించేందుకు ఇరు ప్రభుత్వాల నుంచి ఇప్పటివరకు అధికారిక నిర్ణయం వెలువడలేదు.


